Tehlikeli madde taşımacılığı, yalnızca araç kullanma becerisiyle yürütülebilecek bir faaliyet değildir. Yanıcı, patlayıcı, toksik veya çevreye zarar verebilecek maddelerin karayolunda taşınması; özel eğitim almış, risk farkındalığı yüksek ve mevzuata hâkim sürücüler gerektirir. Bu nedenle ADR eğitimi (SRC5), dünya genelinde bir sürücü uzmanlık alanı olarak kabul edilmektedir.
Türkiye’de ADR (SRC5) belgesi, yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde; Avrupa Birliği, İngiltere ve Amerika başta olmak üzere tüm gelişmiş taşımacılık sistemlerinde uygulanan uluslararası bir standarttır. Bu belge, sürücünün yalnızca yükü değil, yükün doğurabileceği tüm riskleri yönetebilecek donanıma sahip olduğunu gösterir.
ADR Eğitimi (SRC5) Nedir?
ADR eğitimi, karayoluyla tehlikeli madde taşıyan sürücüler için düzenlenen, uluslararası ADR Anlaşmasına dayalı mesleki yeterlilik eğitimidir. Türkiye’de bu eğitim SRC5 – Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesi kapsamında verilir.
Bu eğitim;
- Tehlikeli maddelerin sınıflandırılmasını
- Taşıma sırasında oluşabilecek risklerin yönetimini
- Acil durumlara doğru müdahaleyi amaçlar.
Yukarıda belirtilenlere göre ADR eğitimi, profesyonel sürücülüğü ileri uzmanlık seviyesine taşıyan bir eğitimdir.
ADR Eğitimi Kimler İçin Zorunludur?
Mevzuata göre tehlikeli madde taşıyan sürücüler, taşıma türü ne olursa olsun ilgili eğitimi almak zorundadır.
Bu kapsamda:
- Paketli tehlikeli madde taşıyan şoförler
- Tanker sürücüleri
- Radyoaktif, patlayıcı, yanıcı, aşındırıcı veya toksik yük taşıyanlar
- Tehlikeli atık taşımacılığı yapan sürücüler
ADR belgesi olmadan faaliyette bulunamaz.
ADR (SRC5): Dünya Çapında Bir Sürücü Uzmanlığı ve Gelir Avantajı
ADR eğitimi, yalnızca güvenlik değil, mesleki gelir açısından da ciddi avantaj sağlar. Uluslararası ve ulusal taşımacılık piyasasında ADR belgeli sürücüler, belgeye sahip olmayanlara kıyasla daha yüksek ücretlerle çalışmaktadır.
Bunun temel nedenleri:
- Tehlikeli madde taşımacılığının yüksek sorumluluk gerektirmesi
- Belgeye sahip sürücü sayısının sınırlı olması
- Sigorta ve mevzuat açısından belgeli sürücü zorunluluğu,
- Ulusal ve uluslararası taşımalarda ADR’siz sürücülere iş verilmemesidir.
Bu nedenle ADR sürücü eğitimi, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, doğrudan gelir artırıcı bir mesleki yatırımdır.
ADR Eğitiminin Yasal Dayanağı ve Mevzuat
ADR eğitimi;
- ADR Anlaşması
- Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşımacılığı Yönetmeliği
- SRC5 Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği kapsamında zorunlu tutulmuştur.
Bu yapı, Türkiye’deki ADR sisteminin AB ve İngiltere uygulamalarıyla uyumlu olduğunu göstermektedir.
ADR Eğitim Türleri ve Eğitim Süreleri
ADR eğitimleri, taşımacılık faaliyetinin türüne göre modüller hâlinde düzenlenir.
Eğitim süreleri mevzuatla net olarak belirlenmiştir:
- ADR (SRC5) Temel Eğitimi: 19 saat
- ADR (SRC5) Tanker Eğitimi: 13 saat
- ADR (SRC5) Sınıf 1 – Patlayıcı Maddeler: 8 saat
- ADR (SRC5) Sınıf 7 – Radyoaktif Maddeler: 8 saat
Sürücü, yaptığı faaliyete uygun modülleri almak zorundadır. Eksik modülle yapılan taşımacılık, belgeyi geçersiz hâle getirir.
ADR Temel Eğitimi Kapsamında Neler Öğretilir?
ADR temel eğitimi, sürücülere aşağıdaki yetkinlikleri kazandırır:
- Tehlikeli madde sınıfları ve riskleri
- Ambalajlama, etiketleme ve işaretleme kuralları
- Araç donanımı ve zorunlu ekipmanlar
- Sürücünün hukuki sorumlulukları
- Acil durum ve kaza yönetimi
- Olay bildirim ve raporlama süreçleri
Yukarıdaki veriler ışığında ADR eğitimi alan sürücüler, güvenli taşımacılığı yasal mevzuatlara göre net şekilde öğrenir. Bu durum, işletmenin işleyişini de olumlu yönde etkiler.
ADR Eğitimi Sınav Süreci ve 2026 Yılına İlişkin Önemli Bilgiler
ADR (SRC5) eğitimi tamamlandıktan sonra sürücüler, SRC5 sınavına girer.
Sınavlar, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen takvim doğrultusunda yapılır. 2026 Yılındaki sınav tarihleri 15 Şubat, 25 Nisan, 28 Haziran, 26 Eylül ve 28 Kasım 2026 tarihlerinde olmak üzere 5 kere yapılacaktır. Bu sınavlar için eğitim başlangıç ve son başvuru tarihlerine özellikle dikkat edilmelidir. Bu tarihlere internet sitemizden detaylı olarak ulaşabilirsiniz.
ADR Sertifikası Nedir ve Geçerlilik Süresi Kaç Yıl?
ADR sertifikası, sürücünün tehlikeli madde taşımacılığı yapabileceğini gösteren resmî belgedir. Bu belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Süre bitmeden önce ADR yenileme eğitimi ve sınavı alınması zorunludur. Aksi hâlde belge geçersiz sayılır.
SRC5 Eğitimi Alabilmek İçin Gerekli Şartlar ve Belgeler
SRC5 (ADR) eğitimi alabilmek için sürücülerin aşağıdaki şartları sağlaması gerekir:
- Geçerli sürücü belgesi bulunması
- Tehlikeli madde taşımacılığı yapmaya engel sağlık durumunun olmaması
- Yetkili eğitim kurumuna kayıt yaptırmak
Başvuru sırasında istenen belgeler:
- Kimlik belgesi fotokopisi
- Sürücü belgesi fotokopisi
- SRC belgesi fotokopisi
- Başvuru formu
Yukarıdaki belgelerle birlikte eğitim alınabilir.
ADR Eğitimi Olmadan Tehlikeli Madde Taşınır mı?
Hayır. Çünkü ADR eğitimi zorunludur. Belgesiz yapılan taşıma;
- Yüksek idari para cezaları
- Faaliyet durdurma
- Sigorta teminatlarının geçersizliği
Gibi ciddi sonuçlar doğurur. Bu durum hem kişiyi hem de firmaları imaj açısından olumsuz şekilde etkiler.
ADR Eğitimi Neden Bu Kadar Ciddiyetle Ele Alınıyor?
ADR eğitimi, yalnızca sürücülere belge kazandırmayı hedefleyen bir süreç değildir. Bu eğitim, tehlikeli madde taşımacılığında yaşanabilecek kazaların önlenmesi, can ve çevre güvenliğinin sağlanması amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından özel önem verilen mesleki yeterlilik alanlarından biridir.
Bakanlık, ADR (SRC5) eğitimlerini;
- Sürücülerin eğitime fiilî katılımını
- Devam durumlarını
- Eğitim içeriklerinin mevzuata uygunluğunu yakından izlemektedir.
Yukarıda sıralanan yaklaşımların temel nedeni, tehlikeli madde taşımacılığında yaşanan hataların telafisinin çoğu zaman mümkün olmamasıdır. Bu nedenle ADR eğitimi, “kağıt üzerinde alınan bir kurs” olarak değil; davranış değişikliği ve risk farkındalığı oluşturan bir süreç olarak tasarlanmıştır.
ADR Sınavları Neden Kolay Değildir?
ADR (SRC5) sınavları, basit bilgi ölçen sınavlar değildir. Sınav soruları, doğrudan eğitimin hedeflediği kazanımları ölçmek üzere hazırlanır. Amaç; sürücünün yalnızca mevzuatı bilip bilmediğini değil, gerçek bir taşıma senaryosunda doğru kararı verip veremeyeceğini anlamaktır.
ADR Eğitimi İçin Doğru Kurumu Seçmek Neden Hayati Önem Taşır?
ADR eğitimi, yalnızca bir sertifika süreci değildir. İlgili eğitim; sürücünün sahadaki reflekslerini, risk algısını ve mesleki duruşunu doğrudan etkiler. Bu nedenle ADR sürücü eğitimi alınacak kurumun yetkinliği, eğitimin içeriği kadar kritiktir.
TUGEM Eğitim, tehlikeli madde taşımacılığı ve mesleki yeterlilik eğitimleri alanında uzun yıllara dayanan deneyimiyle, ADR eğitimlerini yalnızca sınav odaklı değil, saha gerçeklerine dayalı bir yaklaşımla sunar. Eğitim içerikleri, mevzuat bilgisinin yanı sıra gerçek taşıma senaryoları ve risk analizleri üzerinden yapılandırılır.
TUGEM’in ADR eğitim yaklaşımında öne çıkan unsurlar şunlardır:
- Güncel mevzuata tam uyumlu müfredat
- Sadece anlatan değil sahayı bilen eğitmen kadrosu
- Sürücülerin gerçek hayatta karşılaşabileceği durumlara yönelik örnekler
- Eğitim sonrası sınav sürecine yönelik şeffaf ve yönlendirici destek
Bu yaklaşım sayesinde ADR eğitimi, “belge alınan bir kurs” olmaktan çıkar; mesleki uzmanlık kazandıran bir sürece dönüşür.
Türkiye ve İngiltere Deneyimiyle Uluslararası Bakış Açısı
TUGEM, yalnızca Türkiye’de faaliyet gösteren bir eğitim kurumu değildir. Aynı zamanda İngiltere’de de aktif olarak tehlikeli madde taşımacılığı, mesleki yeterlilik ve taşımacılık yönetimi alanlarında çalışmalar yürüten bir yapıya sahiptir.
Tehlikeli madde taşımacılığı, her sürücünün tercih edebileceği bir alan değildir. Ancak bu alana bilinçli şekilde giren ve ADR belgesi ile uzmanlaşan sürücüler;
- Daha nitelikli işlerde çalışır,
- Daha yüksek gelir elde eder,
- Uzun vadede daha istikrarlı bir kariyer inşa eder.
Eğer siz de ADR eğitimi alarak bu uzmanlık alanında yer almak istiyorsanız, eğitim sürecinizi rastlantılara bırakmamanız gerekir. Yetkili, deneyimli ve uluslararası bakış açısına sahip bir kurumla ilerlemek, bu yolculuğun en kritik adımıdır.
TUGEM ile ADR Eğitimine Nasıl Başvurabilirsiniz?
ADR eğitimi ve SRC5 belgesiyle ilgili güncel programlar, başvuru şartları ve detaylı bilgilere aşağıdaki linki tıklayarak ulaşabilir, eğitim takvimlerini inceleyebilir,başvuru süreci hakkında bilgi alabilir, uzman ekiple doğrudan iletişime geçebilirsiniz.